Bas van der Voort

Met beide benen op de grond

Tag: democratie

Niets over inwoners, zonder inwoners

Er is behoorlijk wat onrust in de buurt ontstaan door de uitbreiding van de Hertogin Johanna school, locatie A. Niet zozeer omdat de buurt per definitie tegen het besluit is. Maar omdat zij zich niet gehoord voelen. En dat is meer dan jammer.

Nu heeft de gemeente natuurlijk formele inspraakprocedures, al is het alleen maar omdat de wet ons dat verplicht te doen. Maar is het daarmee klaar? De Wijkraad Ruwaard vindt in dit geval van niet en de SP is het daarmee eens. Zij zijn niet door de gemeente gehoord, hebben niet aan tafel gezeten en moesten het besluit via via vernemen. De Wijkraad en bewoners staan nu voor een verdrongen feit.  Uitstel van de beslissing heeft namelijk gevolgen voor schoolgaande kinderen.

Bewoners en wijkraad maken zich onder andere zorgen over de toenemende parkeerdruk en vervoersbewegingen. Ouders ontvingen onlangs een brief met praktische tips. Allemaal prima, maar het is een gemiste kans dat de wijkraad en directe omwonenden niet meegenomen zijn in het besluitvormingsproces.

Betere plannen
Wanneer je de wijkraad en bewoners betrekt bij dergelijke veranderingen in de leefomgeving activeer je inwoners om actief mee te denken in het beleid. GroenLinks noemt dit beginspraak. Het beleid wordt hierdoor beter en sluit meer aan bij de wensen van inwoners. Het draagvlak voor het beleid wordt ook vergroot door actieve inwonersparticipatie. Mensen voelen zich meer betrokken en nemen in dat geval eerder verantwoording voor hun eigen leefomgeving. Actief burgerschap noemt de VVD dat. De wijk- en dorpsraad bij dergelijke beslissingen betrekken vergroot ook het democratisch gehalte van besluiten. Iets wat D66 wel moet aanspreken.

De buurt is de basis. Betrek inwoners bij hun eigen omgeving. Reken maar dat Ossenaren een mening hebben over hun buurt. (..) Maak samen plannen! Daar profiteert de gemeente ook van mee! – Bas van der Voort

Inwoners aan het woord
De gemeente, wijk- en dorpsraden en individuele inwoners hebben ieder een eigen verantwoordelijkheid. Oss moet en kan inwoners niet dwingen om actief te mee te doen in de planvorming en uitvoering. Maar onze ervaring is dat mensen juist graag meedenken over hun eigen leefomgeving. Zij willen in het algemeen, vroeg betrokken worden bij besluitvorming. Wanneer de gemeente Oss, buiten de verplichte inspraakprocedures, actiever wijk- en dorpsraden benadert voor inspraak heeft dit veel voordelen. Om onze inwoners en wijk- en dorpsraden beter-eerder-en vaker te betrekken heb ik namens de SP het initiatief genomen om een voorstel te schrijven. D66 en GroenLinks hebben het voorstel mee ingediend.
SP-voorstel aangenomen
Het voorstel is afgelopen donderdag (28 juni 2018) in de gemeenteraad besproken. Alle politieke partijen hebben vóór de motie gestemd, waardoor het plan is aangenomen! Weer een SP voorstel waar de hele gemeenteraad achter is gaan staan!

SP | D66 | GroenLinks voorstel: Motie Niets over inwoners, zonder inwoners

Verkiezingen: lokaal zijn we allemaal!


De verkiezingen komen er weer aan en dat is goed te merken. Verschillende politieke partijen waren het afgelopen weekend in de stad te vinden om hun  verkiezingsboodschap over te brengen. Daarbij wordt alles uit de kast getrokken: van campagnepanden tot het uitdelen van hamburgers, appels, schuursponsjes, kopjes koffie en natuurlijk flyers. Daarnaast zijn er verschillende debatten waar de lijsttrekkers verbaal de degens kruisen. Over het algemeen zijn daar weinig zwevende kiezers te vinden: het is veelal preken voor eigen parochie, oftewel voor eigen partijleden.  Als de partijen geluk hebben is de pers wel aanwezig en geeft deze in de online- of papierenkrant een samenvatting van het debat. Op straat staan de verkiezingsborden inmiddels ook al weer een tijdje, de posters van alle partijen hangen keurig op een rijtje. Zo gebroederlijk als de posters naast elkaar hangen, zo heftig gaat het er in het debat soms aan toe. Het is logisch dat partijen in verkiezingstijd de verschillen willen vergroten: iedere partij wil zichzelf profileren. Alles voor de gunst van de kiezer, maar ook om duidelijk te maken dat er echt wat te kiezen valt. Inwoners hebben heus wel door dat het er in verkiezingstijd allemaal wat feller aan toe gaat. Maar de tegenstellingen scheppen wel duidelijkheid. Of het nu gaat over het wel of niet aanleggen van een brug bij Megen, over camerabewaking bij Jongeren Ontmoetingsplekken of de centrumplannen in Oss.

Inwoners hebben heus wel door dat het er in verkiezingstijd allemaal wat feller aan toe gaat.

De meningen van politieke partijen lopen behoorlijk uiteen en dat er over heikele punten hard gediscussieerd wordt, hoort daar nu eenmaal bij. Zolang de discussie hard gaat op de inhoud en zacht gaat op de man, is er weinig aan de hand. Het constructief oneens zijn met elkaar mag, dat hoeft zelfs niet eens constructief te zijn. Soms sta je immers gewoon lijnrecht tegenover elkaar. Het gaat pas echt wringen wanneer er klinkklare onzin verkocht wordt, zeker wanneer dit gebeurt om stemmen te winnen, is dit een kwalijke zaak. En toch gebeurt dit helaas (ook) in Oss.
Iedere politieke partij die meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen heeft het beste met Oss voor. Ze stellen de gemeente en gemeenschap op nummer 1. Vanuit hun eigen achtergrond komen de partijen met verbetervoorstellen, in het belang van Oss. Dat niet al die voorstellen het halen heeft met een verschil van visie op de inhoud te maken, niet met de achterliggende intenties. Ook de kandidaten voor de nieuwe gemeenteraad zijn betrokken bij de gemeente. Allereerst wonen ze natuurlijk in de gemeente Oss, dit is ook een vereiste van de kieswet. Daarnaast zijn alle kandidaten bovengemiddeld betrokken bij Oss en haar kernen. Velen zijn actief in het verenigingsleven, doen vrijwilligerswerk of zetten zich op een andere manier lokaal in. Alle kandidaten en partijen stellen dus ‘lokaal centraal’. Mooi toch!

Het is dan ook jammer dat sommige partijen doen alsof ze ‘meer lokaal’ zijn dan anderen. Waardoor onterecht het beeld ontstaat dat andere partijen minder lokaal georiënteerd zouden zijn. Dit is natuurlijk klinkklare onzin: lokaal zijn we immers allemaal! Het zegt mijn inziens meer iets over de partij die zich zo profileert.

Kandidaten voor de gemeenteraad zijn per definitie lokaal, ze wonen in de gemeente die ze vertegenwoordigen.

Blijkbaar is er op inhoud weinig te melden. Komt dit omdat ze echt geen mening hebben of komt dit omdat men bang is om kiezers te verliezen door het innemen van niet-populaire standpunten? Een duidelijke partijlijn mist. Wat het dan ook mag zijn, deze afleidingsmanoeuvre doet de kiezers tekort. Zij hebben immers het recht te weten waarvoor een partij staat. De kiezer mag daar dan wat van vinden. Het enkel en alleen uitkramen dat ‘de partij lokaal is’ is een zwaktebod. En ook daar zal de kiezer iets van (mogen) vinden. Immers: lokaal zijn we allemaal!

 

Een gemiste kans voor Oss: het raadgevend referendum

Het vertrouwen in het openbaarbestuur en de politiek neemt al jaren af in Nederland. Er zijn diverse oorzaken aan te wijzen voor de afname van vertrouwen in onze bestuurders en politici..

Een veelgehoorde theorie is dat de burger verder van het bestuur en de politiek is komen te staan. Men voelt zich veelal niet vertegenwoordigd door de gekozen volksvertegenwoordiging. Men spreekt in dat geval over de kloof tussen burger en politiek, het zogenoemde kloofdenken. Men stelt dat de verkozen volksvertegenwoordiging tekort schiet en heeft kritiek op het democratisch gehalte van besluiten. De volksvertegenwoordiging wordt immers slechts eens in de vier jaar verkozen. Deze vorm van de representatieve democratie is wettelijk ingebed.

Mensen die actief opkomen voor hun belangen en eigenaarschap voelen, om hun wijk, buurt of dorp te verbeteren, is toch iets om trots op te zijn?

Wanneer de theorie van het kloofdenken omarmt wordt, kan gezocht worden naar het dichten van de kloof. De meest gehoorde reactie is het toevoegen van directe democratie. Er zijn hier tal van voorbeelden van en vaak is de gemeente de proeftuin van pilots op het gebied van burgerparticipatie. Een woud van termen wordt hiervoor gebruikt; burgerparticipatie, doe-democratie, directe democratie, burgerinitiatieven enzovoorts. Allemaal termen die gericht zijn op het verkleinen van de kloof tussen overheid en burger. Natuurlijk is de SP voorstander van het verkleinen tussen de afstand tussen overheid en burger. Want wat is er verder mis met burgerparticipatie? Mensen die actief opkomen voor hun belangen en eigenaarschap voelen, om hun wijk, buurt of dorp te verbeteren, is toch iets om trots op te zijn? Toch zit er een schaduwkant aan deze vormen van ‘nieuwe democratie’. Zo toont onderzoek aan dat migranten, laaggeletterden, lager opgeleiden en inwoners met een lagere economische status zijn ondervertegenwoordigd bij alle vormen van burgerparticipatie. Daartegenover staat vast dat vooral de hoger opgeleide, oudere blanke man met een goed inkomen oververtegenwoordigd is in burgerparticipatievormen. Deze zogenoemde participatie elite is prima in staat om de wegen binnen ons publieke bestel te bewandelen. Het zijn vaak de brievenschrijvers en insprekers in raden die toch al betrokken zijn bij het publieke proces van beïnvloeding en besluitvorming. Veel lastiger is het om de ondervertegenwoordigde groepen te laten meedoen in vormen van burgerparticipatie, waaronder bij het raadgevend referendum. Wat dat betreft kunnen veel vormen van burgerparticipatie de toets der kritiek niet doorstaan, er mag publiekelijk getwijfeld worden aan de democratische legitimiteit van dergelijke initiatieven. Moeten we dan helemaal afzien van het raadgevend referendum? De SP vindt van niet. Het is natuurlijk altijd goed als mensen gezamenlijk opstaan om hun eigen leefomgeving een stuk beter te maken en daar ook verantwoordelijkheid voor willen nemen. Dat verkleint inderdaad de kloof tussen bestuur, politiek en burger. Daarnaast worden dergelijke initiatieven vaak breed gedragen binnen hun straat, buurt, wijk of dorp. Het is de vraag of besluiten in de gemeenteraad altijd zo breed gedragen worden door de samenleving.

Politici moeten alleen niet bang zijn voor burgerinitiatieven, zolang ze de positie van minderheden en de toets van duurzaam beleid niet uit het oog verliezen, is er weinig om zorgen over te maken.

Het gevaar van burgerinitiatieven is dat initiatiefnemers onbewust meestal onvoldoende rekeninghouden met de belangen en positie van minderheden. De lokale overheid doet er goed aan om burgerinitiatieven aan te moedigen, maar doet er verstandig aan de definitieve besluitvorming in de gemeenteraad te laten liggen. Door het inbouwen van voldoende ‘checks en balances’ wordt bijgedragen aan het versterken van de positie van minderheden. De gemeenteraad is per definitie gekozen om een zorgvuldige belangenafweging te maken waarbij recht gedaan moet worden aan het raadgevend referendum zonder minderheden uit het oog te verliezen. Uiteraard stelt de raad ook kaders op waartussen initiatieven genomen kunnen worden. We moeten dit soort kaders niet dichtregelen waardoor breed gedragen initiatieven bij voorbaat kansloos zijn. De kaders moeten juist zo vormgegeven zijn dat ze duidelijk, uitnodigend en motiverend zijn om een initiatief op te starten. De raad is het instituut dat zorg draagt voor de uiteindelijke goedkeuring, zij is immers ook het hoogste orgaan binnen de gemeente.
Door het toevoegen van directe democratie aan de representatieve democratie ontstaat een hybride systeem waar beide vormen elkaar versterken en controleren. Dit is een prima methodiek om inwoners meer te betrekken bij hun leefomgeving. Politici moeten alleen niet bang zijn voor burgerinitiatieven, zolang ze de positie van minderheden en de toets van duurzaam beleid niet uit het oog verliezen, is er weinig om zorgen over te maken. De SP is dan ook voor het opstellen van een referendumverordening in Oss.

Een gemiste kans voor Oss. Een aantal politieke partijen heeft de kans op een referendum verordening op voorhand afgeschoten, zonder te kijken naar de mogelijkheden. Dat is een gemiste kans voor de Osse democratie. – Bas van der Voort


Spreektekst welke ik uitgesproken heb in de commissievergadering van 29 juni 2017. – Referendumverordening gemeente Oss: raadgevend referendum.

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén