OSTEOSARCOOM (vorm van botkanker)

 

Wat is een osteosarcoom?
Een osteosarcoom kan in elk deel van het lichaam voorkomen, maar in het merendeel in de lange pijpbeenderen en voornamelijk rond de knie (60%)

Wat voor klachten horen erbij?
Pijn is één van de eerste klachten. Deze pijn is in het algemeen niet gerelateerd aan activiteit of blessures. Ook nachtelijke pijn, waardoor uw kind wakker wordt, komt vaak voor. Een tweede belangrijk klacht is zwelling, vaak pas later optredend. Op den duur kan de functie van de aangedane plek beperkt worden en kan er zelfs een spontane botbreuk optreden wegens de aantasting van het bot. Uitzaaiingen van deze tumor worden voornamelijk in de longen of andere botten gevonden en treden op bij ongeveer 30% van de kinderen.

Hoe vaak komt het voor?
In Nederland worden jaarlijks 7-10 nieuwe osteosarcoom patiënten ontdekt. Een osteosarcoom wordt meer bij jongens dan bij meisjes gevonden (ratio van 1,6: 1). Vijfenzeventig procent van alle osteosarcomen komen voor op een leeftijd tussen de 10 en 20 jaar.

Waardoor wordt een osteosarcoom veroorzaakt?
Het is niet goed bekend hoe een osteosarcoom ontstaat. Zoals bij bijna alle tumoren zal de oorzaak liggen in een afwijking van het erfelijke materiaal (DNA/chromosomen) van de tumorcellen (en niet van de gezonde lichaamscellen!), maar deze afwijkingen zijn voor het osteosarcoom niet bekend. Wel is bekend dat het osteosarcoom kan ontstaan als gevolg van straling of chemotherapie voor b.v. de behandeling van een andere tumor, maar dit geldt slechts voor de minderheid van de patiënten met osteosarcoom. Het osteosarcoom kan dan 5-20 jaar na zo’n behandeling ontstaan. Overigens is dit een zeer zeldzame bijwerking van bestraling of chemotherapie.

Hoe stellen we de diagnose?
Een definitieve diagnose kan alleen vastgesteld worden door het verkrijgen van tumorweefsel door middel van een biopsie. Tevens zal röntgenfoto en een MRI scan van de plek waar de tumor zich bevindt plaatsvinden. Daarnaast wordt i.v.m. eventuele uitzaaiingen een röntgenfoto en een CT-scan van de longen en een radioactieve botscan gemaakt. De diagnose kan niet gesteld worden met behulp van bloedonderzoek.

Is er een behandeling voor het osteosarcoom?
In het algemeen zal een behandeling een combinatie zijn van chemotherapie en operatie. Bij operatie kan microscopisch onderzocht worden hoe de tumor gereageerd heeft op de chemotherapie. Dat bepaalt mede de keuze voor de chemotherapie na de operatie. De totale behandeling duurt ongeveer 1 jaar. De chirurgische behandeling bestaat meestal uit een amputatie van de aangedane arm of been. Voor osteosarcomen van het bovenbeen kan er een beensparende operatie gedaan worden.

Zijn er ook bijwerkingen?
Chemotherapie geeft op korte termijn meestal misselijkheid, braken en haaruitval. Tevens kan er een grote gevoeligheid voor infecties ontstaan als gevolg van de inwerking op het afweersysteem. Al deze effecten zijn tijdelijk. Chemotherapie geeft ook kans op blijvende schade. Voor de bijwerkingen van de bij uw kind gebruikte cytostatica verwijzen wij naar de pagina over chemotherapie.
Bestraling geeft op korte termijn roodheid en pijn van de huid in het bestralingsgebied (zoals bij zonverbranding). Lange termijn effecten zijn voornamelijk effecten op de groei. Bestraalde gebieden groeien minder. Dit betekent dat bestraalde gebieden achterblijven in groei en de effecten in de loop van de jaren bij groeiende kinderen toenemen. Tevens kan bestraling van hart en longen schade geven die leidt tot verminderde conditie.

Wat zijn de kansen op genezing?
De gemiddelde genezingskans is ongeveer 60%. Belangrijke factoren voor de overlevingskans zijn de reactie van het osteosarcoom op de chemotherapie (hoeveel tumorcellen zijn gedood) en de lokalisatie van de tumor (romp). Indien operatief verwijderen van de tumor niet mogelijk is, maakt dit de overlevingskans gering. Ook indien er uitzaaiingen zijn is de overlevingskans relatief klein <10%.

Krijgt mijn kind de beste behandeling?/ Zijn er andere behandelingen bekend?
Internationaal bestaan verschillende behandelingstrategieën voor het osteosarcoom. Er zijn met name verschillende soorten chemotherapie. De resultaten van de verschillende behandelingen zijn echter zeer vergelijkbaar.